Final Header for old website

Κακιές συνήθειες από κούνια

Παναγιώτα Καρλατήρα

Με τη συνεργασία της ψυχολόγου- παιδοψυχολόγου Αλεξάνδρας Καππάτου

Φαγωμένα νύχια, «βρώμικες» λεξούλες, «μακρύ» χέρι: οι «κακές» συνήθειες των μικρών μας δεν κάνουν διακρίσεις και μας φέρνουν συχνά αντιμέτωπους όχι με τα παιδιά αλλά με τη δική μας συμπεριφορά και το πρότυπο διαπαιδαγώγησης που υιοθετούμε. Ας δούμε πώς και πότε εμφανίζονται κάποιες από τις «κακές» αυτές συνήθειες και πως μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε.

«Τρώει» τα νύχια του

Όταν πρόσεξα για πρώτη φορά τα φαγωμένα νύχια στα μικρά δαχτυλάκια του 6χρονου τότε γιου μου, Φίλιππου, αιφνιδιάστηκα κι αναστατώθηκα. Δεν τον είχα δει ποτέ στο σπίτι να «τρώει» τα νύχια του. Όντως μου επιβεβαίωσε ότι αυτό γίνεται μόνο στο σχολείο, «μου τα κόβει μια νεράιδα, μαμά, με το ψαλιδάκι της» έσπευσε να μου εξηγήσει. «Την άλλη φορά να της πεις ότι θέλει να σου τα κόψει η μαμά σου» του είπα. Η ονυχοφαγία συνόδεψε για πολλούς μήνες τη σχολική ζωή του παιδιού μου, όπως κι εμένα που αναζητούσα τα πώς και τα γιατί αυτής της «κακής» συνήθειας.

Αρκετά παιδιά διανύουν μια περίοδο που «τρώνε» τα νύχια τους, παρουσιάζουν δηλαδή ονυχοφαγία. Και φυσικά αρκετοί γονείς προβληματίζονται ιδιαίτερα διαπιστώνοντας ότι το παιδί τους εμφανίζει αυτή τη συνήθεια. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις τη συνήθεια της ονυχοφαγίας την είχε ή εξακολουθεί να την έχει και κάποιος από τους γονείς του παιδιού που επιδίδεται στην ονυχοφαγία – περιττό να αναφέρω ότι έσπευσα αμέσως στη μητέρα μου για να μάθω λεπτομέρειες από τη δική μου παιδική ηλικία αναφορικά με το θέμα.

«Ένα μεγάλο μέρος των παιδιών εγκαταλείπουν την ονυχοφαγία από μόνα τους, αργά ή γρήγορα» λέει η ψυχολόγος- παιδοψυχολόγος, κυρία Αλεξάνδρα Καππάτου, και μας εξηγεί τα συνήθη κίνητρα των παιδιών: «στα μεν κορίτσια υπερισχύει η επιθυμία τους να έχουν όμορφα χέρια και αυτό αποτελεί πολύ σοβαρό κίνητρο ώστε να σταματούν ή να διακόπτουν για μεγάλο διάστημα την ονυχοφαγία. Στα δε αγόρια παρατηρείται ότι, γενικά, γύρω στα 12 ή στα 14 χρόνια η ονυχοφαγία έχει ξεπεραστεί, είναι παρελθόν. Κάποια παιδιά, πάλι, συνεχίζουν να τρώνε τα νύχια τους και σε μεγαλύτερες ηλικίες ή να επαναλαμβάνουν για κάποιο διάστημα τη συνήθεια».

Τι μπορείτε να κάνετε

-Καταρχάς, παρατηρήστε σε ποιες περιπτώσεις το παιδί «τρώει» τα νύχια του, πχ όταν βαριέται, όταν βλέπει τηλεόραση, όταν το μαλώνετε, όταν είναι αγχωμένο ή στενοχωρημένο.

-Αποφύγετε να κάνετε παρατηρήσεις στο παιδί – όσο δύσκολο κι αν σας φαίνεται…Δεν θα πετύχετε τίποτα άλλο παρά να ενισχύετε τη συμπεριφορά του που μπορεί να είναι παροδική κι εσείς με τις παρατηρήσεις σας να της προσδίδετε μια μόνιμη διάσταση.

-Αν η συνήθεια εξακολουθεί για αρκετό διάστημα ίσως αποτελεί, μαζί και με άλλα στοιχεία, ένδειξη ότι το παιδί σας έχει άγχος.

-Επικεντρωθείτε στη συμπεριφορά του γενικότερα και στον τρόπο που το παιδί λειτουργεί όπως και στη δική σας συμπεριφορά: μήπως είστε αυστηροί γονείς, αγχώδεις, πιεστικοί, έχετε αυξημένες προσδοκίες και γενικά η συμπεριφορά σας προκαλεί βάρη και άγχη στο παιδί.

-Αξιολογήστε την κατάσταση και τη στάση σας, και εφόσον δεν αλλάξει ένταση και συχνότητα η συνήθεια της ονυχοφαγίας ζητήστε τη βοήθεια ενός ειδικού.

Λέει «βρώμικες» λέξεις

«Μόλις ξεκίνησε να πάει παιδικό σταθμό, το παιδί άρχισε σταδιακά να βρίζει. Πού τα ακούει αυτά τα λόγια; Εμείς στο σπίτι μας δεν μιλάμε έτσι!»: η μαμά του 4χρονου Δημήτρη που μας περίγραφε στο πάρκο το πρόβλημα με την «κακιά συνήθεια» του γιου της ήταν και στενοχωρημένη και θυμωμένη – και με το παιδί και με τις παιδαγωγούς του σταθμού και με όλους όσοι αποτελούν την κακή λεκτική επιρροή του μικρού. «Δεν ξέρω τι να κάνω! Να παρέμβω την ώρα που ξεστομίζει την απρεπή λέξη ή να το προσπερνώ γιατί στην τελική παιδί είναι, τόσα ακούει γύρω του;» αναρωτιόταν η φίλη μας.

Οι άσχημες κουβέντες στο λεξιλόγιο του παιδιού εμφανίζονται περίπου στην ηλικία φοίτησης στον παιδικό σταθμό, καθώς το διάστημα αυτό οι επαφές και ο συγχρωτισμός με άλλα παιδιά  έχουν συνέχεια, διάρκεια, επανάληψη και κυρίως ενδιαφέρον. Και φυσικά θα συνεχίζουν να εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό του για αρκετά χρόνια ακόμη, εντός κι εκτός σχολείου, και να το φέρνουν αντιμέτωπο με τους κανόνες της καλής συμπεριφοράς που έχει διδαχθεί και με τα όρια και τις προκλήσεις της εφηβείας αργότερα.

«Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι, για ένα μικρό παιδί που έχει αρχίσει να μαθαίνει να μιλάει, δεν υπάρχουν λέξεις «καλές» ή «κακές» μας διευκρινίζει η κυρία Καππάτου. «Το παιδί δεν κατανοεί τη σημασία της κακιάς λέξης και τη χρησιμοποιεί σαν μια δυνατή, μαγική λέξη που εκτοξεύεται σε έντονες καταστάσεις. Έτσι, αν για παράδειγμα, βρεθεί αντιμέτωπο με ένα παιδί που του αρπάζει από το χέρι του το αυτοκινητάκι πιθανόν το πρώτο πράγμα που θα του έρθει στο μυαλό είναι η κουβέντα που έχει ακούσει είτε από κάποιον συνομήλικο ή μεγαλύτερο ή και ενήλικα που θα δείχνει την αντίθεσή του, την άρνησή του, τον θυμό του» λέει η ειδικός. Μάλιστα, αναφέρει πως στον παιδικό σταθμό και στο προνήπιο τα παιδιά προσπαθούν να καταλάβουν ποιες από τις κακές λέξεις που ακούγονται είναι πιο…σημαντικές για τους άλλους. Είναι συχνές οι συζητήσεις του τύπου «με είπε βλάκα», «με είπε ηλίθιο» και άλλα παρεμφερή ή και χειρότερα…

Τι μπορείτε να κάνετε

-Είναι βέβαιο πως το παιδί καταλαβαίνει την ενόχλησή σας από τις κακές λέξεις που λέει. Ο καλύτερος τρόπος αντίδρασης είναι να θέσετε υπό αμφισβήτηση την αξία τους.

-Μην συνδέετε τις λέξεις που λέει με κάτι παράξενο, που σας προκαλεί αμηχανία, απώθηση ή αντίδραση γιατί έτσι του κινείτε ακόμη πιο πολύ το ενδιαφέρον.

-Μην αποδοκιμάζετε το παιδί δημόσια διότι θα νιώσει ταπεινωμένο και είναι πιθανό να αντιδράσει με νέες προκλήσεις.

-Μπορείτε να του πείτε ότι αυτό το λεξιλόγιο σας ενοχλεί και ότι με τέτοια συμπεριφορά δεν γίνεται αγαπητό από τα άλλα παιδιά.

-Να θυμάστε, ότι σε αρκετές περιπτώσεις αν αγνοείτε αυτό που εκστομίζει ή του αποσπάτε την προσοχή σε άλλη δραστηριότητα, σύντομα θα την εγκαταλείψει.

-Τέλος, να θυμάστε ότι η συμπεριφορά σας αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για το παιδί. Αν βρίζετε, είναι βέβαιο ότι θα κάνει το ίδιο.

Έχει «μακρύ» χέρι

«Η κόρη μου χτυπάει κάθε παιδί που βρίσκεται στο…δρόμο της: στη σειρά για την τσουθλήθρα, όταν θέλει ένα παιχνίδι που κρατά άλλο παιδί, ακόμη κι εμένα αν δεν της κάνω αμέσως το χατήρι»: η φίλη που μοιράστηκε μαζί μου τις...βιαιοπραγίες της 4χρονης κόρης της ακουγόταν, και μάλλον ήταν, στενοχωρημένη και πολύ προβληματισμένη. «Μα, γιατί εμφανίζει τέτοια κακή συμπεριφορά; Εμείς προσπαθούμε πάντα να την κατευθύνουμε ήρεμα, ευγενικά να κάνει κάτι ή να συναναστραφεί με άλλα παιδιά. Δεν μπορώ να εξηγήσω πως απλώνει και πως σηκώνει τόσο εύκολα το χέρι της» περίγραφε τη συμπεριφορά της μικρής. Η επιθετικότητα του παιδιού είναι προφανώς ένα σοβαρό θέμα που προβληματίζει τους γονείς. Οι ειδικοί περιγράφουν μάλιστα πως η επιθετική συμπεριφορά συχνά αιφνιδιάζει τους γονείς που δεν ξέρουν πώς να αντιδράσουν και πώς να χειριστούν το παιδί. Συνήθως αναρωτιούνται τι φταίει αλλά επίσης συνηθίζουν να τιμωρούν το παιδί θεωρώντας πως έτσι θα συμμορφωθεί. «Το παιδί αντιδρά με επιθετικότητα όταν θέλει να διεκδικήσει κάτι, όταν κάποιος ή κάτι το ενοχλεί, ή μέσα στην οικογένεια ή στο ευρύτερο περιβάλλον, καθώς και όταν καταλάβει ότι με αυτόν τον τρόπο πετυχαίνει να αποκτήσει αυτό που επιθυμεί» εξηγεί η κυρία Καππάτου τι μπορεί να ωθεί ένα παιδί σε μια επιθετική συμπεριφορά. Μάλιστα, η επιθετικότητα εντείνεται όταν υπάρχει συνεχώς τιμωρία, όταν δεν υπάρχει σταθερή συμπεριφορά από πλευράς των γονιών, όταν το συγκρίνουν διαρκώς με άλλα παιδιά, ή όταν τους χαρακτηρίζει επιθετικότητα και αυταρχικότητα.

Τι μπορείτε να κάνετε

-Δεχθείτε καταρχάς ότι η επιθετικότητα είναι μια φυσιολογική αντίδραση του παιδιού, και ότι αυτό που έχει σημασία είναι η σωστή διαχείρισή της.

-Παρατηρήστε πότε αντιδρά επιθετικά και μήπως αυτό σχετίζεται με τη δική σας συμπεριφορά, πχ το μαλώνετε τακτικά , είστε αγχώδεις, με αυξημένες προσδοκίες από το ίδιο ή είστε οι ίδιοι επιθετικοί στη μεταξύ σας επικοινωνία κλπ.

-Προσπαθήστε να συζητάτε μαζί του και μην σπεύδετε να προειδοποιήσετε για τιμωρία. Είναι προτιμότερο κάποιες φορές να αγνοείτε το…μακρύ χεράκι του παιδιού.

-Μην προσπαθείτε να του μιλήσετε όταν είναι θυμωμένο και σε ένταση. Μπορείτε όμως να το απομακρύνετε από την παρέα για λίγο και να του δώσετε χρόνο να ηρεμήσει.

-Ζητήστε τη βοήθεια ειδικού όταν το παιδί παρουσιάζει γενικευμένη άρνηση, προκλητικότητα, επιθετικότητα και γενικά δυσκολία στην επικοινωνία με τους άλλους γύρω του.

Ταλκ

Εγγραφειτε στο Newsletter μας

Μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο Newsletter της Α.Καππάτου και να λαμβάνετε μηνιαία ενημέρωση για θέματα που σας απασχολούν.

Η Α.Καππατου στα social media

strogili photo kappatou

Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.
Περισσότερα Αποδοχή